PhanDau.comPhấn Đấu
Bản đồ thế giới nghề cho học sinh

Nghề nông nghiệp hiện nay: trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản, chế biến làm gì mỗi ngày

Nông nghiệp không chỉ là ra đồng: kỹ thuật viên trồng trọt, thú y, nuôi thuỷ sản, chế biến bảo quản, bán nông sản. Việc mỗi ngày và cách học sinh tìm hiểu.

Teenage girl in a long sleeve blouse and conical hat walking between coffee rows on a hillside farm with her father, back view, early morning mist, wide shot

Nghề nông nghiệp hiện nay gồm nhiều việc hơn trồng cây và nuôi con: có kỹ thuật viên trồng trọt theo dõi đất, nước, sâu bệnh; người làm thú y chăm sức khoẻ vật nuôi; kỹ thuật viên nuôi thuỷ sản đo chất lượng nước ao; người chế biến, bảo quản sau thu hoạch; người đưa nông sản tới người mua. Nhiều việc trong số đó dùng máy móc, cảm biến, thiết bị bay phun thuốc và dữ liệu thời tiết.

Với học sinh ở nông thôn, nhóm nghề này có lợi thế lớn: bạn đã nhìn thấy nó mỗi ngày. Với học sinh thành phố, đây là vùng bản đồ thường bị bỏ trống. Bài này kể từng mảng việc, so nghề ở quê và ở thành phố, nêu các hiểu lầm hay gặp và cách tìm hiểu bằng chính mảnh vườn, ao nuôi quanh nhà.

Tình huống: Hạnh lớp 9 ở Đắk Lắk và vườn cà phê của gia đình

Hạnh học lớp 9 ở Đắk Lắk, nhà có vườn cà phê và vài hàng sầu riêng. Từ nhỏ Hạnh đã theo bố mẹ đi hái, phơi, nhặt hạt. Khi nghĩ đến nghề, Hạnh muốn đi thật xa khỏi vườn, vì trong đầu Hạnh, làm nông là vất vả và không cần học.

Mùa hè năm đó, một người cán bộ khuyến nông về xã hướng dẫn bà con tưới nước tiết kiệm và theo dõi sâu bệnh bằng cách ghi chép đều đặn. Bố nhờ Hạnh ghi chép giúp. Hạnh ngạc nhiên khi thấy người cán bộ ấy đo độ ẩm đất, nhìn lá biết thiếu chất gì, tính lượng phân theo từng gốc. Hạnh hỏi anh học gì, anh nói học ngành bảo vệ thực vật rồi về làm ở tỉnh.

Hạnh chưa đổi hẳn ý, nhưng Hạnh thêm vào bản đồ nghề của mình một ô mới: người làm kỹ thuật nông nghiệp, không nhất thiết là chủ vườn. Hạnh cũng nhận ra mình có sẵn một lợi thế ít bạn thành phố có, là biết cây cà phê thay đổi thế nào qua từng mùa. Dù sau này Hạnh chọn đường nào, mười lăm năm nhìn vườn cũng không phải là thời gian bỏ phí.

Các mảng việc trong nông nghiệp và một ngày làm việc

Mô tả dưới đây ở mức chung để bạn hình dung. Mỗi vùng, mỗi loại cây con có lịch làm việc khác nhau, nhất là theo mùa vụ.

Mảng việcMột ngày thường làm gìLàm ở đâu
Kỹ thuật trồng trọt, bảo vệ thực vậtĐi thăm ruộng vườn, nhận biết sâu bệnh, hướng dẫn bón phân, tưới nước, ghi chép theo dõiHợp tác xã, trang trại, trạm khuyến nông, công ty giống
Chăn nuôi và thú yKiểm tra đàn, tiêm phòng, chữa bệnh vật nuôi, giữ vệ sinh chuồng trại, tư vấn cho người nuôiTrang trại, phòng khám thú y, trạm thú y
Nuôi trồng thuỷ sảnĐo nhiệt độ, độ mặn, oxy trong nước, cho ăn theo lịch, theo dõi tôm cá, xử lý khi nước xấuVùng nuôi ven biển, đồng bằng, trại giống
Chế biến và bảo quảnPhân loại, sơ chế, sấy, đóng gói, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩmXưởng, nhà máy, cơ sở chế biến ở địa phương
Cơ giới hoá nông nghiệpVận hành, bảo dưỡng máy làm đất, máy gặt, hệ thống tưới, thiết bị bay phun thuốcHợp tác xã, dịch vụ máy nông nghiệp
Đưa nông sản tới người muaLiên hệ người mua, giữ chất lượng khi vận chuyển, bán hàng trực tuyến, làm hồ sơ truy xuất nguồn gốcHợp tác xã, cửa hàng, doanh nghiệp nhỏ

Bạn để ý rằng có những mảng gần với nhóm kỹ thuật, có mảng gần với kinh doanh, có mảng gần với y tế. Một học sinh thích sinh học, thích máy móc hay thích bán hàng đều có chỗ trong bảng này.

Nghề nông nghiệp ở quê và ở thành phố khác nhau thế nào

Ở quê, bạn gần cây con và mùa vụ. Phần lớn việc trồng, nuôi, thú y cơ sở, khuyến nông diễn ra ở vùng nông thôn. Lợi thế của bạn là quen việc, quen người, có thể bắt đầu từ mảnh vườn nhà mình. Khó khăn là lịch làm việc theo mùa, có lúc rất bận có lúc thưa việc.

Ở thành phố, bạn gần phần chế biến, kiểm nghiệm và thị trường. Các phòng kiểm nghiệm chất lượng, công ty giống, công ty phân bón, nơi phân phối nông sản, cửa hàng thực phẩm sạch thường đặt ở đô thị. Người làm ở đây vẫn cần hiểu cây con, dù ít khi ra đồng.

Nhiều người đi lại giữa hai nơi. Kỹ thuật viên công ty giống hay phân bón thường ở thành phố nhưng đi về các vùng trồng hằng tuần. Người học xong ở thành phố quay về quê làm trang trại, hợp tác xã cũng ngày càng gặp nhiều.

Câu nên hỏi mình không phải là quê hay phố. Câu đúng hơn là: em muốn làm phần nào của chuỗi, từ đất đến bàn ăn? Khâu trồng, khâu chăm, khâu chế biến hay khâu bán? Trả lời được câu này, bạn sẽ biết chỗ làm phù hợp nằm ở đâu.

Những hiểu lầm hay gặp về nghề nông nghiệp

Các hiểu lầm dưới đây khiến nhiều học sinh gạch nhóm nghề này đi khi chưa kịp tìm hiểu. Đọc từng dòng và tự hỏi mình có đang nghĩ như vậy không.

  • Làm nông không cần học: thật ra người làm kỹ thuật cần hiểu đất, nước, dinh dưỡng cây, dịch bệnh, và học tiếp liên tục khi thời tiết thay đổi.
  • Học nông nghiệp ra chỉ có về làm ruộng: còn có kiểm nghiệm, chế biến, giống, thú y, máy nông nghiệp, kinh doanh nông sản.
  • Nông nghiệp không dính tới công nghệ: tưới tự động, cảm biến độ ẩm, máy bay phun thuốc, phần mềm ghi chép mùa vụ đang được dùng ở nhiều vùng.
  • Đây là nghề của người lớn tuổi: nhiều hợp tác xã và trang trại đang cần người trẻ biết dùng thiết bị và biết bán hàng.
  • Học nông nghiệp là chọn đường kém: không có nhóm nghề nào kém, và thực phẩm là thứ mọi người cần mỗi ngày.

Điều thật cũng cần nói rõ: nhiều việc trong nhóm này làm ngoài trời, nắng mưa, phụ thuộc thời tiết và giá cả. Biết trước điều này giúp bạn chọn có cân nhắc chứ không chọn vì một hình ảnh đẹp.

Tìm hiểu nghề nông nghiệp ngay quanh nhà

Bạn không cần đi xa. Nếu nhà hoặc hàng xóm có vườn, ao, chuồng trại, đó là chỗ học thật nhất.

  1. Chọn một loại cây hoặc con nuôi quen thuộc ở địa phương và theo dõi nó trong một tháng: ghi ngày tưới, ngày bón, thời tiết, điều bạn thấy thay đổi.
  2. Hỏi người trực tiếp chăm sóc xem họ quyết định tưới, bón, cho ăn dựa vào đâu. Ghi lại cách họ nhìn để biết cây con đang ổn hay không.
  3. Nếu xã có buổi tập huấn khuyến nông hay thú y cho bà con, xin bố mẹ cho đi cùng để nghe và ghi chép.
  4. Đến một cơ sở chế biến hoặc thu mua ở địa phương, hỏi xem nông sản được phân loại thế nào và vì sao có lô bị trả lại.
  5. Tự hỏi sau tháng theo dõi: em thích phần chăm sóc, phần đo đạc, phần máy móc hay phần bán hàng?
  6. Ghi tên mảng việc em thích nhất vào bản đồ nghề, kèm một người có thể hỏi chuyện thêm.

Học sinh thành phố có thể làm tương tự với một chậu rau trên ban công, hoặc tham gia câu lạc bộ trồng cây ở trường. Quy mô nhỏ nhưng cách quan sát giống nhau.

Câu nên hỏi khi trò chuyện với người làm nông nghiệp

Người làm nông thường kể rất nhiều nếu được hỏi đúng chỗ. Mang theo danh sách dưới đây, chọn năm sáu câu hợp với người bạn gặp, và nhớ ghi lại câu trả lời ngay sau buổi nói chuyện.

  • Một ngày bận nhất trong năm của chú, của cô diễn ra thế nào, từ mấy giờ đến mấy giờ?
  • Việc gì chú cô phải học thêm sau khi đã đi làm, và học ở đâu?
  • Lần gần nhất cây hoặc con nuôi gặp vấn đề, chú cô phát hiện bằng cách nào và xử lý ra sao?
  • Máy móc hoặc thiết bị nào giúp công việc nhẹ hơn so với mười năm trước?
  • Phần nào của công việc chú cô thấy cần người trẻ nhất hiện nay?
  • Nếu được làm lại từ lúc mười lăm tuổi, chú cô sẽ chuẩn bị gì khác đi?
  • Mùa nào trong năm người học sinh có thể đến xem hoặc phụ việc nhẹ mà không làm phiền?

Tránh hỏi những câu như nghề này có giàu không, có sướng không. Câu hỏi kiểu đó thường nhận câu trả lời chung chung. Hỏi về việc cụ thể bao giờ cũng nhận được câu chuyện cụ thể, và câu chuyện mới là thứ giúp bạn hình dung nghề.

Học nông nghiệp ở đâu và đi lên thế nào

Nhóm nghề này có đủ các bậc học. Bậc sơ cấp thường gắn với một kỹ thuật cụ thể như trồng nấm, nuôi ong, sửa máy nông nghiệp, nhiều khi do địa phương tổ chức cho người dân. Trung cấp và cao đẳng có các nghề như trồng trọt, chăn nuôi thú y, nuôi trồng thuỷ sản, chế biến nông sản, học nhiều thực hành ở trại thực nghiệm. Đại học có các ngành nông học, bảo vệ thực vật, thú y, thuỷ sản, công nghệ thực phẩm, kinh tế nông nghiệp.

Một số việc như hành nghề thú y cần có chứng chỉ hành nghề theo luật thú y, nên nếu bạn muốn mở phòng khám thú y sau này, cần biết sớm điều kiện này. Quy định có thể thay đổi, bạn tra thông tin của cơ quan chuyên ngành khi đến lúc.

Con đường học không nhất thiết đi thẳng. Nhiều người học trung cấp, về làm ở trang trại vài năm rồi học tiếp; nhiều người học đại học ngành khác rồi quay sang nông nghiệp vì gia đình có vườn. Điều bạn có thể làm ngay từ bây giờ là giữ nền sinh học, hoá học, và tập thói quen ghi chép, quan sát có hệ thống. Một cuốn sổ ghi mùa vụ của vườn nhà, giữ đều trong một năm, sẽ dạy bạn nhiều về cách người làm kỹ thuật nhìn cây con hơn bất kỳ bài giới thiệu ngành nào.

Câu hỏi thường gặp

Học sinh ở thành phố có nên tìm hiểu nghề nông nghiệp không?

Có. Nhiều việc trong nhóm này như kiểm nghiệm, chế biến, công ty giống, phân phối thực phẩm đặt ở đô thị. Bạn thành phố có thể bắt đầu bằng một chậu rau, câu lạc bộ trồng cây ở trường hoặc chuyến về quê thăm vườn của người thân.

Nghề nông nghiệp có cần học giỏi môn nào?

Sinh học và hoá học là nền quan trọng cho phần trồng trọt, chăn nuôi, chế biến. Toán giúp bạn tính lượng phân, thức ăn, chi phí. Nếu bạn muốn làm phần bán hàng, kỹ năng giao tiếp và tin học cơ bản cũng rất cần.

Làm nghề nông nghiệp có phải làm việc ngoài trời nhiều không?

Phần trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản thường làm ngoài trời nhiều, theo mùa vụ và thời tiết. Phần kiểm nghiệm, chế biến, kinh doanh thì làm trong nhà nhiều hơn. Bạn nên biết mình chịu được nắng mưa đến đâu trước khi chọn mảng.

Nhà em có vườn, em có nên học nông nghiệp để về giúp gia đình không?

Đó là một lựa chọn tốt nếu bạn thật sự thích, vì bạn có sẵn đất và kinh nghiệm. Tuy vậy, hãy chọn vì em muốn làm, không chỉ vì gia đình cần. Nói chuyện thẳng với bố mẹ về điều em thích sẽ giúp cả nhà dễ chịu hơn.

Làm thú y cần những điều kiện gì?

Người làm thú y cần học đúng chuyên ngành và với một số hoạt động như khám chữa bệnh cho vật nuôi phải có chứng chỉ hành nghề theo luật thú y. Điều kiện cụ thể có thể thay đổi, bạn tra thông tin của cơ quan quản lý chuyên ngành khi chuẩn bị chọn ngành.

Nông nghiệp công nghệ cao có phải chỉ dành cho người có nhiều vốn?

Không hẳn. Người làm chủ trang trại lớn cần vốn, nhưng nhóm nghề này còn cần rất nhiều kỹ thuật viên, người vận hành máy, người theo dõi dữ liệu mùa vụ làm công cho hợp tác xã và doanh nghiệp. Những vị trí đó cần tay nghề hơn là vốn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138