PhanDau.comPhấn Đấu
Các con đường sau lớp 9

Đi xem trường nghề trước khi chọn sau lớp 9: nhìn gì, hỏi gì để không chọn nhầm

Trước khi chọn trường nghề hay trung tâm sau lớp 9, nên đến tận nơi: nhìn xưởng, lớp, ký túc xá, hỏi phòng tuyển sinh và học sinh đang học, ghi lại để so.

Vietnamese mother and teenage daughter walking through a vocational school courtyard past a workshop with open doors, students in uniforms working inside, seen from behind, clear daylight

Trước khi chọn trường nghề hay trung tâm giáo dục thường xuyên sau lớp 9, bạn nên cùng người lớn đến tận nơi ít nhất hai cơ sở: nhìn xưởng thực hành có đủ thiết bị cho học sinh tự làm không, lớp học và ký túc xá ra sao, hỏi phòng tuyển sinh về phần văn hoá, thực tập, liên thông, và nếu được thì hỏi chuyện vài học sinh đang học. Một buổi đi xem cho bạn nhiều thông tin hơn cả tuần đọc trên mạng.

Bài này đưa ra cách chuẩn bị trước buổi đi, bảng những chỗ cần nhìn, danh sách câu hỏi theo từng người, một tình huống mẫu, và những dấu hiệu nên dè chừng. Cuối bài là cách ghi và so sau buổi đi, để quyết định dựa trên điều bạn thấy chứ không phải ấn tượng đầu tiên.

Vì sao phải đến tận nơi, không chỉ xem trên mạng

Trang thông tin và tờ rơi của trường thường cho thấy những góc đẹp nhất: xưởng mới, lễ tốt nghiệp, học sinh cười. Điều đó không sai, nhưng chưa đủ. Bạn sẽ học ở đó ba năm, ngày nào cũng đi qua cùng một cổng, đứng ở cùng một xưởng, ăn ở cùng một căng tin. Những thứ ấy chỉ thấy được khi đến tận nơi.

Đến tận nơi còn giúp bạn đo những thứ không ghi ở đâu cả: quãng đường đi lại thật mất bao lâu, có đoạn nào nguy hiểm khi đi xe đạp hay xe buýt, khung cảnh xung quanh trường có an toàn không, không khí lớp học ồn hay nề nếp. Một bạn từng chọn trường vì thấy giới thiệu hay, đến khi nhập học mới biết đường đi mất gần một giờ mỗi chiều qua quốc lộ đông xe.

Quan trọng hơn cả, đi xem trường là lúc bạn thử tưởng tượng mình ở đó. Nhiều bạn kể rằng khi đứng trong xưởng, nghe tiếng máy và nhìn các anh chị làm, các bạn biết ngay mình thích hay không. Cảm giác ấy không phải lúc nào cũng đúng, nhưng nó là một dữ liệu đáng ghi lại bên cạnh các thông tin khác.

Chuẩn bị trước buổi đi

Một buổi đi xem trường có chuẩn bị chỉ mất nửa ngày nhưng cho bạn đủ thông tin để so. Làm theo năm bước:

  1. Gọi trước cho phòng tuyển sinh hoặc phòng đào tạo, hỏi có thể đến xem trường vào ngày nào, có người hướng dẫn không, có được vào xưởng không.
  2. Chọn ngày trường đang có học sinh học bình thường, không phải ngày lễ hay ngày nghỉ, để thấy nhịp thật.
  3. Viết sẵn danh sách câu hỏi ra giấy, chia theo người bạn sẽ gặp: phòng tuyển sinh, giáo viên, học sinh đang học.
  4. Rủ một người lớn đi cùng, tốt nhất là bố hoặc mẹ; nếu có người quen làm đúng nghề bạn định học thì càng tốt, họ nhìn xưởng bằng con mắt khác.
  5. Mang theo sổ và bút, ghi ngay tại chỗ. Nếu muốn chụp ảnh, hỏi trước người hướng dẫn và tránh chụp mặt học sinh khác.

Nếu định xem hai ba nơi, hãy dùng cùng một danh sách câu hỏi cho mọi nơi. Chỉ khi hỏi cùng câu, bạn mới so được câu trả lời.

Nếu bạn ở xa và không thể đến hết mọi nơi, ưu tiên đến tận nơi trường bạn đang nghiêng về nhất, còn những nơi khác thì gọi điện hỏi theo đúng danh sách câu hỏi. Một buổi đi thật vẫn hơn nhiều buổi xem ảnh, nhưng gọi điện có chuẩn bị cũng cho bạn khá nhiều thông tin để loại bớt.

Những chỗ cần nhìn và điều nên để ý

Bảng dưới đây giúp bạn biết nhìn gì ở mỗi khu. Không cần nơi nào cũng hoàn hảo; điều bạn cần là biết rõ điểm mạnh, điểm yếu để quyết định có cân nhắc.

Khu vựcNên nhìn gìĐiều nên hỏi thêm nếu thấy
Xưởng thực hànhThiết bị có đang được học sinh dùng không, mỗi nhóm mấy người một máy, đồ bảo hộ có sẵn khôngMáy móc phủ bụi, nhiều học sinh đứng xem một máy
Phòng học văn hoáBàn ghế, ánh sáng, lớp có đang học thật khôngKhông ai biết lớp văn hoá học ở đâu, học khi nào
Ký túc xáPhòng mấy người, nơi để đồ, chỗ tắm giặt, người quản lý, giờ giấcKhông có người quản lý, không có quy định giờ về
Căng tin, khu sinh hoạtCó chỗ ăn uống, nước uống sạch, chỗ ngồi nghỉHọc sinh phải ra ngoài ăn mọi bữa, đường ra không an toàn
Đường đi lạiThời gian thật từ nhà đến trường vào giờ đi họcCó đoạn đường đông xe, vắng vẻ hoặc thiếu đèn

Ghi lại cả những gì bạn thấy tốt. Khi so hai nơi, chính những điểm cộng nhỏ như có thư viện mở buổi tối hay có câu lạc bộ thể thao đôi khi là thứ làm bạn chọn được nhanh hơn.

Câu hỏi theo từng người bạn gặp

Mỗi người trả lời tốt một loại câu hỏi. Chia sẵn để không hỏi nhầm người và không quên câu quan trọng:

  • Với phòng tuyển sinh: phần văn hoá trung học phổ thông tổ chức thế nào; điều kiện và hạn nộp hồ sơ; năm cuối có thực tập không, ai bố trí; học xong có đường liên thông nào đang có.
  • Với giáo viên dạy nghề: một học sinh năm nhất thường làm được gì sau học kỳ một; điều học sinh mới hay vấp nhất; lớp thường có bao nhiêu em cùng thực hành một lúc.
  • Với học sinh đang học, nếu gặp được: điều bạn ấy thích nhất và thấy khó nhất ở trường; một ngày của bạn ấy bắt đầu và kết thúc ra sao; nếu chọn lại thì có vẫn chọn trường này không.
  • Với người quản lý ký túc xá: quy định giờ giấc, cách liên lạc với gia đình khi có việc, cách xử lý khi học sinh ốm hoặc có mâu thuẫn trong phòng.
  • Với chính mình, sau khi rời trường: mình có hình dung được mình ở đây ba năm không, và điều gì làm mình lấn cấn nhất.

Câu trả lời của học sinh đang học thường thật nhất, nhưng cũng chỉ là ý một người. Nếu được, hỏi hai ba bạn khác nhau, và đừng hỏi khi có thầy cô đứng bên cạnh để các bạn ấy thoải mái nói.

Tình huống: Linh lớp 9 ở Đồng Tháp đi xem hai trường

Linh học lớp 9 ở Đồng Tháp, thương chó mèo, hay giúp chú hàng xóm chăm đàn gà vịt. Linh muốn học trung cấp chăn nuôi – thú y. Trong tỉnh có hai nơi đào tạo nghề gần với mong muốn ấy. Trên mạng, hai trường trông khá giống nhau, nên Linh và mẹ quyết định đi xem cả hai vào hai sáng thứ bảy liên tiếp.

Ở nơi thứ nhất, Linh được vào khu thực hành, thấy các anh chị năm hai đang tập tiêm cho vật nuôi dưới sự hướng dẫn của thầy. Phòng tuyển sinh trả lời rõ phần văn hoá học ở đâu, mấy buổi một tuần. Ở nơi thứ hai, khu thực hành đang khoá vì "hôm nay không có lớp", phần văn hoá thì người tư vấn bảo "cái đó tính sau". Nơi thứ hai gần nhà hơn mười lăm phút.

Về nhà, Linh và mẹ ngồi điền bảng so sánh. Nơi thứ nhất hơn ở thực hành và phần văn hoá, nơi thứ hai hơn ở đường đi. Linh gọi lại nơi thứ hai hỏi thêm về văn hoá nhưng vẫn không nhận được câu trả lời rõ. Linh chọn nơi thứ nhất. Mẹ Linh nói nếu chỉ xem trên mạng, có lẽ cả nhà đã chọn nơi gần nhà mà không biết mình đang bỏ qua điều gì.

Dấu hiệu nên dè chừng

Hứa chắc chắn có việc làm, chắc chắn đi nước ngoài. Không cơ sở đào tạo nào bảo đảm được tương lai của từng học sinh. Lời hứa càng chắc chắn thì càng nên hỏi kỹ dựa trên cơ sở nào, có văn bản nào.

Giục đóng tiền giữ chỗ ngay trong buổi tư vấn. Một nơi đào tạo đàng hoàng sẽ cho bạn thời gian về bàn với gia đình. Nếu bị giục phải quyết ngay hôm nay, hãy nói sẽ suy nghĩ và ra về.

Không cho xem xưởng, không nói rõ lịch học. Có thể có lý do hợp lý như hôm đó không có lớp, nhưng nếu hẹn lại vẫn không xem được, đó là điều cần cân nhắc với một trường dạy nghề.

Trả lời mập mờ về văn bằng và phần văn hoá. Hỏi rõ trường được phép đào tạo nghề và trình độ nào, học xong nhận văn bằng gì. Có thể hỏi thêm Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan quản lý giáo dục nghề nghiệp để kiểm tra.

Thu giữ giấy tờ gốc khi chưa nhập học. Chỉ nộp bản sao khi đăng ký, trừ khi thông báo tuyển sinh chính thức yêu cầu khác và có biên nhận rõ ràng.

Sau buổi đi: ghi lại và so cho công bằng

Ngay tối hôm đó, khi trí nhớ còn rõ, hãy ghi lại những gì đã thấy và nghe. Một cách đơn giản là kẻ một tờ giấy chia cột theo từng trường, dòng là những điều bạn quan tâm: thực hành, văn hoá, ký túc xá, đường đi, cảm giác của mình, câu hỏi chưa có lời đáp. Điền ngắn gọn, đúng điều đã thấy, không thêm suy đoán.

Khi so, hãy chọn trước hai ba điều quan trọng nhất với bạn. Với một bạn sẽ ở ký túc xá, chuyện quản lý ký túc xá có thể nặng hơn chuyện căng tin. Với một bạn đi về hằng ngày, đường đi có thể là điều quyết định. Không có trọng số chung cho mọi người, vì thế đừng chọn chỉ vì một người khác đã chọn.

Nếu còn câu hỏi chưa được trả lời, gọi lại trường và hỏi. Nếu hai nơi vẫn ngang nhau, cảm giác khi đứng trong xưởng là một yếu tố hợp lý để quyết. Cuối cùng, giữ tờ so sánh này lại. Nó sẽ giúp bạn nhớ vì sao mình chọn khi gặp những ngày khó khăn đầu năm học.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đi xem trường nghề trước khi nộp hồ sơ không?

Rất nên. Đến tận nơi giúp bạn thấy xưởng thực hành, lớp học, ký túc xá và đường đi lại thật, những thứ không thể biết qua tờ rơi. Nên đi cùng người lớn và xem ít nhất hai nơi để so.

Đi xem trường thì nên hỏi ai ngoài phòng tuyển sinh?

Nếu được, hãy hỏi giáo viên dạy nghề, người quản lý ký túc xá và vài học sinh đang học. Mỗi người trả lời tốt một phần khác nhau, và học sinh đang học thường kể những điều thực tế nhất.

Trường không cho vào xem xưởng thì có sao không?

Có thể hôm đó không có lớp. Bạn nên hẹn lại vào ngày có học sinh thực hành. Nếu vẫn không được xem, hãy cân nhắc kỹ vì thực hành là phần chính của việc học nghề.

Làm sao biết trường nghề có được phép đào tạo không?

Hỏi trường về quyết định cho phép đào tạo nghề và trình độ tương ứng, và kiểm tra thêm với Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan quản lý giáo dục nghề nghiệp nơi trường đặt trụ sở.

Có nên chọn trường gần nhà dù cơ sở thực hành kém hơn không?

Tuỳ điều gì quan trọng nhất với bạn. Gần nhà giúp đỡ mệt và an toàn hơn, nhưng thực hành kém có thể ảnh hưởng tới tay nghề. Hãy so cả hai trên bảng và bàn với gia đình trước khi quyết.

Học sinh có nên tự đi xem trường một mình không?

Nên đi cùng người lớn, nhất là khi trường ở xa hoặc lần đầu đến. Người lớn giúp hỏi những câu về thủ tục, chi phí, an toàn, còn bạn tập trung cảm nhận môi trường học.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138