PhanDau.comPhấn Đấu
Vượt khó khi học hành chững lại

Bị điểm kém một bài kiểm tra: việc em làm trong 48 giờ đầu và tuần sau đó

Một bài kiểm tra điểm thấp là thông tin, không phải bản án. Việc học sinh nên làm trong 48 giờ đầu, cách đọc lại bài, báo bố mẹ và chuẩn bị cho bài tiếp theo.

girl in school uniform walking slowly along a riverside path after school, holding a folded paper in one hand, shot from behind, soft overcast light, trees along the path

Bị điểm kém một bài kiểm tra là một thông tin về một lần làm bài, không phải lời phán về con người bạn. Trong 48 giờ đầu, việc cần làm là để cảm xúc lắng xuống, đọc lại bài để biết mình sai vì đâu, rồi báo cho bố mẹ bằng chính những gì vừa tìm ra; tuần sau đó dùng để sửa đúng loại lỗi đã mắc.

Phần lớn học sinh xử lý một bài điểm thấp theo hai cách: cất bài đi và cố quên, hoặc tự trách cả tuần. Cả hai cách đều bỏ phí thứ quý nhất của bài kiểm tra, đó là những câu sai cho bạn biết chính xác cần sửa gì. Dưới đây là cách tận dụng nó, từng bước.

Một bài điểm thấp cho biết gì và không cho biết gì

Một bài kiểm tra chỉ đo được những gì bạn làm trong khoảng thời gian đó, với những câu hỏi đó, trong tâm trạng hôm đó. Nó cho biết có những phần bạn chưa nắm, hoặc nắm mà chưa thể hiện được khi làm bài. Đó là thông tin rất có ích.

Nó không cho biết bạn kém môn này mãi mãi, không cho biết bạn kém hơn bạn khác, và càng không cho biết con đường sau này của bạn sẽ ra sao. Nhiều người lớn đang làm tốt công việc của mình từng có những bài kiểm tra rất thấp ở tuổi bạn; điều khác biệt là họ đã làm gì sau bài đó.

Hãy coi bài điểm thấp như tờ phiếu báo lỗi của một chiếc máy. Phiếu báo lỗi không dễ chịu, nhưng không có nó thì chẳng ai biết phải sửa chỗ nào. Bạn đang cầm trong tay một tờ phiếu như vậy, và có 48 giờ để đọc nó cho kỹ trước khi ký ức về bài làm phai đi.

Trong 48 giờ đầu, làm theo thứ tự này

Thứ tự quan trọng. Đọc lại bài khi đang rối thì bạn chỉ thấy con số; báo bố mẹ khi chưa đọc lại bài thì chỉ nói được con số. Làm lần lượt sẽ đỡ hơn nhiều.

  1. Ngay khi nhận bài: không cần làm gì cả. Cất bài vào cặp, đi học tiếp các tiết khác. Thấy buồn là bình thường.
  2. Tối hôm đó: làm việc gì giúp đầu óc nhẹ đi, như chạy bộ, đạp xe, phụ bố mẹ nấu cơm. Không ngồi lật đi lật lại bài kiểm tra quá khuya.
  3. Ngày hôm sau, lúc tỉnh táo: mở bài ra, đọc từng câu sai, ghi bên cạnh lý do sai theo bảng ở mục dưới.
  4. Làm lại những câu sai ra giấy riêng, lần này được mở sách. Câu nào mở sách vẫn không làm được, đánh dấu để hỏi thầy cô.
  5. Viết ra ba dòng: mình sai nhiều nhất vì lý do gì, phần nào cần ôn lại, mình sẽ làm gì trong tuần tới.
  6. Báo bố mẹ, mang theo bài kiểm tra và ba dòng vừa viết.

Nếu bài kiểm tra chưa được trả mà bạn đã biết mình làm kém, cũng làm như vậy với những câu còn nhớ. Ghi lại ngay khi còn nhớ đề, vì vài ngày sau sẽ quên mất mình đã nghĩ gì lúc làm bài.

Tình huống của Ngân, lớp 8 ở Huế

Ngân (tên giả định) học lớp 8 ở Huế. Bài kiểm tra giữa kỳ môn Khoa học tự nhiên của em thấp hơn hẳn mọi lần. Cả buổi chiều Ngân không dám về nhà sớm, đi một vòng quanh bờ sông rồi mới về, và tối đó nói dối mẹ là cô chưa trả bài.

Sáng hôm sau, ngồi một mình, Ngân mở bài ra. Em phân loại các câu sai và thấy một điều bất ngờ: chỉ hai câu sai vì không hiểu bài, còn lại là bốn câu đọc sót yêu cầu của đề và ba câu bỏ trống vì hết giờ. Em đã dành quá nhiều thời gian cho câu đầu tiên khó nhất.

Tối đó, Ngân đưa bài cho mẹ và nói: "Con làm kém bài này, nhưng con xem lại rồi, con chủ yếu sai vì đọc đề vội và chia giờ không đúng. Phần không hiểu chỉ có hai câu, mai con hỏi cô." Mẹ Ngân không vui vì con giấu một tối, nhưng cuộc nói chuyện xoay quanh chuyện chia giờ làm bài thay vì chuyện con số. Hai mẹ con thống nhất mỗi tuần Ngân làm một đề ngắn có bấm giờ ở nhà.

Phân loại câu sai và cách sửa từng loại

Mỗi câu sai thuộc một loại chính. Đếm xem loại nào nhiều nhất, vì cách sửa của bạn trong tuần tới phụ thuộc vào đó, không phụ thuộc vào con số trên bài.

Loại câu saiCách nhận raCách sửa trong tuần tới
Chưa hiểu bàiMở sách vẫn không làm được, hoặc làm được nhưng không giải thích nổi vì saoHỏi thầy cô hoặc bạn học vững, làm thêm hai ba bài cùng dạng
Hiểu nhưng quênMở sách là làm được ngay, thấy quenÔn lại bằng cách tự kiểm tra gấp sách, cách vài ngày làm lại
Đọc sót, đọc nhầm đềLàm đúng một việc khác với việc đề yêu cầuTập gạch chân từ khoá yêu cầu trước khi làm mỗi câu
Hết giờ, bỏ trốngNhững câu cuối để trống dù có thể làm đượcLàm đề có bấm giờ ở nhà, tập bỏ qua câu khó rồi quay lại
Tính toán, chép saiCách làm đúng nhưng kết quả sai ở một bướcDành vài phút cuối giờ để soát lại những bước dễ nhầm

Như Ngân, nhiều bạn sẽ thấy phần lớn câu sai không nằm ở chỗ "không hiểu bài". Đó là tin tốt, vì các loại lỗi còn lại sửa nhanh hơn nhiều so với học lại kiến thức.

Báo bố mẹ thế nào cho cuộc nói chuyện có ích

Không ai thích báo tin điểm kém. Nhưng giấu thì gần như lúc nào cũng tệ hơn, vì khi bố mẹ biết, chuyện giấu còn nặng hơn chuyện điểm. Vài điều giúp cuộc nói chuyện nhẹ hơn:

  • Chọn lúc bố mẹ không vội, như sau bữa tối, không chọn lúc bố mẹ vừa đi làm về mệt.
  • Nói điều quan trọng trước: "Con có một bài kiểm tra làm không tốt, con muốn kể với bố mẹ."
  • Cho bố mẹ xem bài và ba dòng con đã viết, nói rõ con sai chủ yếu vì lý do gì.
  • Nói con định làm gì trong tuần tới, rồi hỏi: "Bố mẹ có góp ý gì cho con không?"
  • Nếu bố mẹ buồn hoặc giận, nghe trước, đừng cãi ngay. Có thể hẹn nói tiếp vào hôm sau khi cả nhà đã bình tĩnh.

Nếu bạn sợ về nhà vì biết sẽ bị đánh hoặc bị đối xử nặng nề vì điểm số, hãy nói với giáo viên chủ nhiệm hoặc chuyên viên tư vấn học đường. Không có bài kiểm tra nào đáng để bạn bị tổn thương, và bạn có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 nếu cần.

Tuần sau đó: mỗi ngày một việc ngắn

Kế hoạch mẫu dưới đây giả định bạn sai chủ yếu vì đọc đề vội và hết giờ, như Ngân. Nếu loại sai chính của bạn là chưa hiểu bài, thay các ngày thứ ba và thứ năm bằng việc hỏi bài và làm thêm bài cùng dạng.

NgàyViệcThời gian
Thứ haiHỏi thầy cô hai câu chưa hiểu, ghi lại lời giải bằng lời của mìnhMười lăm phút sau giờ học
Thứ baLàm năm câu ngắn, mỗi câu gạch chân từ khoá yêu cầu trước khi làmHai mươi phút
Thứ tưÔn phần quên bằng cách gấp sách tự trả lờiHai mươi phút
Thứ nămLàm một đề ngắn có bấm giờ, tập bỏ qua câu khóBa mươi phút
Thứ sáuSoát lại đề thứ năm, đếm xem còn lỗi đọc sót khôngMười lăm phút
Cuối tuầnNghỉ, không đụng tới môn nàyKhông

Kế hoạch này ngắn để bạn làm được thật. Đừng biến một bài kiểm tra thấp thành cả tuần học quá sức, vì như vậy các môn khác sẽ tụt theo.

Những chỗ hay làm sai sau một bài điểm thấp

Hứa với bố mẹ "lần sau con sẽ được điểm cao". Lời hứa bằng con số tạo thêm áp lực mà không chỉ ra cách làm. Hứa bằng việc cụ thể, như "mỗi tuần con làm một đề bấm giờ", dễ giữ và dễ kiểm hơn.

Học bù dồn dập ngay tối hôm đó. Đầu óc đang rối thì học khó vào, và bạn dễ học sai trọng tâm vì chưa phân loại câu sai.

Chỉ chép lại đáp án đúng cô chữa trên lớp. Chép đáp án không giúp bạn biết vì sao mình sai. Phải tự làm lại câu sai và viết ra lý do sai thì lần sau mới khác.

Nghĩ mình không hợp môn đó nữa. Một bài kiểm tra là quá ít để kết luận điều gì về sự phù hợp. Hãy nhìn vào loại lỗi trước khi nghĩ xa.

So điểm của mình với cả lớp. Hỏi quanh xem ai được bao nhiêu chỉ làm bạn buồn thêm hoặc tự an ủi sai chỗ. Mỗi bạn sai vì những lý do khác nhau; thứ có ích cho bạn là loại lỗi của chính mình.

Đổ hết cho đề khó hoặc cho thầy cô chấm chặt. Có thể đề khó thật, nhưng nghĩ như vậy khiến bạn bỏ qua những câu đáng lẽ làm được. Ghi nhận phần khách quan, rồi vẫn phân loại câu sai của mình như bình thường.

Nói chuyện với thầy cô sau bài kiểm tra

Nhiều học sinh ngại gặp thầy cô sau một bài điểm thấp vì sợ bị đánh giá là kém. Thật ra, một học sinh mang bài đến hỏi "Em sai câu này vì không hiểu bước này, cô giảng lại cho em được không" thường để lại ấn tượng tốt, vì thầy cô thấy bạn đang cố gắng hiểu chứ không chỉ quan tâm điểm.

Hãy chuẩn bị trước: đánh dấu rõ những câu đã mở sách mà vẫn không làm được, viết sẵn mình đã nghĩ thế nào khi làm. Nhờ vậy thầy cô thấy ngay bạn vướng ở đâu, buổi hỏi chỉ mất vài phút. Chọn lúc thầy cô không vội, như giờ ra chơi dài hay sau tiết cuối, hoặc nhắn tin lịch sự qua kênh liên lạc mà lớp đang dùng để hẹn.

Nếu bạn ngại đi một mình, rủ một bạn cùng lớp cũng sai câu đó đi cùng. Hai người cùng hỏi thường thoải mái hơn, và nghe bạn kia hỏi đôi khi giúp bạn hiểu thêm một cách nghĩ khác về cùng một câu.

Câu hỏi thường gặp

Bị điểm kém có nên giấu bố mẹ không?

Không nên. Giấu thường làm chuyện nặng hơn khi bố mẹ biết, và bạn mất cơ hội được giúp. Hãy đọc lại bài trước, viết ra mình sai vì đâu và định làm gì, rồi báo bố mẹ trong vòng một hai ngày.

Bị điểm kém một bài thì có ảnh hưởng nhiều tới kết quả học kỳ không?

Kết quả học kỳ được tổng hợp từ nhiều lần đánh giá khác nhau theo quy định của Bộ GD&ĐT. Một bài thấp có ảnh hưởng nhưng không quyết định tất cả. Hỏi giáo viên bộ môn để biết cách tính ở trường bạn.

Làm sao để không quá buồn sau khi bị điểm kém?

Cho phép mình buồn trong buổi tối đầu tiên, làm việc gì đó giúp đầu óc nhẹ đi, rồi ngày hôm sau mới mở bài ra đọc. Phân loại câu sai thường giúp bạn bình tĩnh hơn vì thấy được việc cụ thể cần làm.

Có nên xin thầy cô làm lại bài kiểm tra không?

Việc làm lại bài phụ thuộc quy định của từng trường và từng thầy cô. Bạn nên hỏi lịch sự, nhưng quan trọng hơn là hỏi về những câu chưa hiểu, vì đó là phần giúp bạn làm tốt hơn ở bài sau.

Bao lâu thì nên kiểm tra lại xem mình đã tiến bộ chưa?

Sau khoảng một tuần, hãy tự làm một đề ngắn có bấm giờ và phân loại lỗi như lần trước. Nếu loại lỗi chính đã giảm, bạn đang đi đúng hướng, dù bài kiểm tra kế tiếp trên lớp có thể chưa phản ánh ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138