PhanDau.comPhấn Đấu
Vượt khó khi học hành chững lại

Nghỉ học dài ngày vì ốm hay việc gia đình: lấy lại nhịp học sau khi quay lại lớp

Nghỉ học vài tuần vì ốm, phẫu thuật hay việc gia đình làm bài vở dồn lại. Việc học sinh nên làm trước ngày quay lại, trong tuần đầu và kế hoạch ba tuần bắt kịp lớp.

boy with one arm in a sling sitting on a bed by an open window, reading a notebook on his lap, younger sister bringing water, soft daylight

Sau một đợt nghỉ học dài ngày, cách lấy lại nhịp nhanh nhất là liên lạc với giáo viên chủ nhiệm trước ngày quay lại để biết lớp đã học tới đâu và có bài kiểm tra bù nào, rồi trong ba tuần đầu chỉ ưu tiên phần mà bài mới dựa vào, thay vì cố chép đủ mọi thứ đã bỏ lỡ. Sức khoẻ vẫn phải được đặt trước bài vở.

Bạn có thể nghỉ vì ốm, vì phẫu thuật, vì gia đình có tang hay có người thân nằm viện. Lý do nào cũng là chính đáng. Bài này giúp bạn chuẩn bị trước ngày quay lại, đi qua tuần đầu không bị ngợp, và có một kế hoạch ba tuần để bắt kịp lớp.

Tình huống của Bảo, lớp 9 ở Nghệ An

Bảo (tên giả định) học lớp 9 ở Nghệ An. Giữa học kỳ I, cậu bị gãy tay khi chơi bóng và phải nghỉ học gần ba tuần. Những ngày đầu cậu chỉ nằm nghỉ, sau đó bắt đầu lo vì nghe bạn kể lớp đã học xong một chương Toán và có hai bài kiểm tra thường xuyên.

Bố Bảo gọi điện cho cô chủ nhiệm vào cuối tuần thứ hai. Cô gửi qua nhóm lớp danh sách bài đã học từng môn, nhờ một bạn cùng tổ chụp vở gửi cho Bảo, và cho biết hai bài kiểm tra cậu bỏ lỡ sẽ được sắp xếp làm bù sau khi cậu đi học lại ổn định. Bảo bắt đầu đọc lại vở chụp mỗi ngày một ít, dùng tay trái ghi chú vài dòng.

Ngày quay lại lớp, Bảo không thấy hoảng như cậu nghĩ. Cậu biết mình thiếu gì, biết lịch kiểm tra bù, và đã đọc trước phần quan trọng nhất của chương Toán. Điều cậu học được là cuộc gọi của bố cho cô chủ nhiệm có tác dụng lớn hơn cả tuần cậu nằm lo một mình.

Bảo cũng phải chấp nhận vài điều không như ý. Tay phải còn bó bột thêm hai tuần nên cậu viết chậm, có tiết phải nhờ bạn ghi giúp, và giờ thể dục được cô cho ngồi xem. Cậu xin cô Toán cho làm bài kiểm tra bù sau khi tháo bột, cô đồng ý. Những sắp xếp nhỏ như vậy thường làm được, miễn là học sinh và gia đình nói ra sớm thay vì cố gồng cho giống các bạn.

Trong lúc nghỉ: giữ một sợi dây với lớp

Khi phải nghỉ dài, nhiều bạn cắt hẳn liên lạc với lớp, phần vì mệt, phần vì không muốn nghĩ tới bài vở. Điều đó dễ hiểu, nhất là trong những ngày đầu. Nhưng khi sức khoẻ đã khá hơn, giữ một sợi dây nhỏ với lớp giúp ngày quay lại nhẹ nhàng hơn nhiều.

Sợi dây đó không cần là học bài mỗi ngày. Chỉ cần nhờ một bạn thân kể tuần này lớp học gì, có gì mới, hoặc đọc tin nhắn trong nhóm lớp mỗi vài ngày. Bạn sẽ biết lịch kiểm tra thay đổi, biết thầy cô dặn gì, và không cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau.

Nếu sức khoẻ cho phép và bác sĩ không dặn nghỉ hoàn toàn, đọc vở chụp của bạn mỗi ngày mười lăm đến hai mươi phút là vừa. Không cần làm bài tập, chỉ đọc để biết lớp đang ở đâu. Những ngày mệt thì bỏ qua, không phải áy náy.

Trước ngày quay lại lớp: những việc nên làm

Nếu sức khoẻ cho phép, làm những việc dưới đây trong vài ngày trước khi đi học lại. Nếu đang mệt, nhờ bố mẹ làm giúp phần liên lạc.

  • Bố mẹ hoặc bạn liên lạc với giáo viên chủ nhiệm, báo ngày dự kiến đi học lại.
  • Hỏi danh sách bài đã học ở từng môn trong thời gian nghỉ.
  • Hỏi những bài kiểm tra đã bỏ lỡ và cách trường sắp xếp kiểm tra bù.
  • Nhờ một bạn học đều chụp vở các môn chính, hoặc hẹn mượn vở khi quay lại.
  • Nếu cần, xin giấy xác nhận của cơ sở y tế hoặc giấy tờ phù hợp theo hướng dẫn của trường.
  • Hỏi bác sĩ những hạn chế khi quay lại học, như có được học thể dục không, ngồi lâu có sao không.
  • Chuẩn bị đồ học tập và sách vở đầy đủ từ tối hôm trước.

Hai việc quan trọng nhất là biết lớp đã học gì và biết kiểm tra bù thế nào. Có hai thông tin đó, phần lo lắng mơ hồ giảm đi rất nhiều.

Ưu tiên bù bài theo môn: cái gì trước, cái gì sau

Không phải môn nào cũng cần bù như nhau. Bảng dưới đây giúp bạn xếp thứ tự, để không mất sức vào phần có thể bù sau.

Loại nội dungVí dụƯu tiênCách bù
Phần nền mà bài mới dựa vàoChương Toán đang học dở, phần ngữ pháp Tiếng Anh lớp đang dùngRất cao, làm ngay tuần đầuĐọc vở, làm bài tập cơ bản, hỏi thầy cô chỗ chưa hiểu
Nội dung có bài kiểm tra bù sắp tớiNhững bài trong phạm vi kiểm tra bùCao, theo lịch kiểm traHỏi rõ phạm vi, ôn đúng phạm vi đó
Nội dung độc lập, không ảnh hưởng bài sauMột bài đọc riêng lẻ, một chủ đề tách rờiTrung bìnhĐọc lại trong tuần thứ hai, thứ ba
Phần thực hành, thí nghiệm, dự án nhóm đã quaBài thực hành đã làm ở phòng thí nghiệmHỏi thầy cô cách xử lýCó thể làm bài thay thế hoặc được miễn, tuỳ quy định
Bài tập về nhà đã hết hạnBài tập giao trong thời gian nghỉThấpChỉ làm lại những bài liên quan phần nền

Bài tập về nhà đã hết hạn là thứ nhiều bạn cố làm hết cho đủ, và mất cả tuần đầu vào đó. Hỏi thầy cô bộ môn trước; thường chỉ cần làm những bài giúp bạn hiểu phần nền.

Tuần đầu quay lại: giữ sức trước, bù bài sau

Tuần đầu, cơ thể còn đang hồi phục và bạn cũng cần làm quen lại với nhịp lớp. Đặt mục tiêu vừa phải:

  1. Ngày đầu tiên: chỉ đi học, nghe giảng, ghi chép. Gặp giáo viên chủ nhiệm một chút để xác nhận lịch bù.
  2. Ngày thứ hai và thứ ba: buổi tối dành khoảng ba mươi phút đọc phần nền của môn quan trọng nhất.
  3. Ngày thứ tư: gặp thầy cô bộ môn của môn thiếu nhiều nhất, hỏi những chỗ đọc vở chưa hiểu.
  4. Ngày thứ năm: làm thử vài bài tập cơ bản của phần nền, gấp vở lại.
  5. Cuối tuần: nghỉ ngơi đủ, kiểm tra xem cơ thể có mệt hơn bình thường không.

Nếu tuần đầu bạn thấy mệt nhiều, đau trở lại hay không theo nổi giờ học, hãy báo bố mẹ và giáo viên chủ nhiệm. Sức khoẻ vẫn ưu tiên trước; trường thường có cách sắp xếp cho học sinh vừa ốm dậy, chỉ cần bạn nói ra. Đi chậm một tuần vẫn hơn phải nghỉ thêm lần nữa.

Kế hoạch ba tuần bắt kịp lớp

Sau tuần đầu giữ sức, ba tuần tiếp theo là lúc bù chính. Mẫu dưới đây giả định bạn đã nghỉ khoảng ba tuần và thiếu nhiều nhất ở hai môn.

TuầnViệc chínhTự kiểm cuối tuần
Tuần 2Bù phần nền của môn thiếu nhiều nhất, mỗi tối khoảng ba mươi đến bốn mươi phútTự làm được bài tập cơ bản phần đó không nhìn vở
Tuần 3Bù phần nền của môn thiếu thứ hai, ôn phạm vi kiểm tra bùLàm thử một đề ngắn trong phạm vi kiểm tra bù
Tuần 4Làm kiểm tra bù, đọc lướt phần nội dung độc lập còn lạiĐối chiếu danh sách bài đã học, gạch phần đã bù xong

Nếu bạn nghỉ lâu hơn, chẳng hạn hơn một tháng, hãy kéo kế hoạch dài ra và hỏi giáo viên chủ nhiệm về các hình thức hỗ trợ của trường. Đừng tăng giờ mỗi tối quá mức, vì cơ thể vừa hồi phục cần giấc ngủ nhiều hơn bình thường.

Khi nghỉ học vì chuyện buồn trong gia đình

Có những đợt nghỉ không phải vì ốm của chính bạn, mà vì gia đình có tang, có người thân bệnh nặng, hay có biến cố lớn. Khi quay lại lớp, bài vở chỉ là một phần; phần nặng hơn thường là cảm giác trong lòng. Bạn có thể thấy khó tập trung, dễ mệt, hay bỗng nhiên buồn giữa giờ học. Những điều đó là phản ứng bình thường trước mất mát, không phải dấu hiệu bạn yếu đuối.

Trong trường hợp này, việc bù bài nên chậm lại một chút. Cho giáo viên chủ nhiệm biết bạn đang trải qua chuyện gì, ở mức bạn thấy thoải mái chia sẻ. Thầy cô có thể sắp xếp lịch kiểm tra bù muộn hơn và để ý giúp bạn trên lớp. Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng tới ăn ngủ, hãy gặp chuyên viên tư vấn học đường hoặc nói với một người lớn tin cậy.

Bạn bè trong lớp có thể không biết nói gì, có bạn hỏi han vụng về. Bạn không có nghĩa vụ phải kể với mọi người. Một câu "Mình ổn dần rồi, cảm ơn cậu" là đủ để giữ khoảng riêng mà vẫn không đẩy bạn bè ra xa.

Chỗ hay sai sau một đợt nghỉ dài

Đi học lại sớm hơn lời dặn của bác sĩ vì sợ thiếu bài. Quay lại khi chưa khoẻ, bạn ngồi lớp mà không tiếp thu được, có khi còn phải nghỉ thêm lần nữa. Thiếu bài bù được; sức khoẻ thì cần thời gian của nó.

Cố chép đủ mọi trang vở đã bỏ lỡ trong tuần đầu. Chép không phải là hiểu, và chép hết thì không còn sức đọc phần quan trọng. Chụp hoặc mượn vở để đọc, chỉ chép những ý chính của phần nền.

Ngại hỏi vì nghĩ thầy cô đã giảng rồi. Thầy cô biết bạn vắng có lý do. Hỏi đúng những chỗ đọc vở chưa hiểu là cách bù nhanh nhất, nhanh hơn nhiều so với tự mày mò.

Tự so mình với các bạn không nghỉ. Bạn vừa trải qua một đợt ốm hay một chuyện lớn trong gia đình; tiến độ tạm chậm hơn là bình thường. Hãy so mình của tuần này với mình của tuần trước.

Câu hỏi thường gặp

Nghỉ học dài ngày thì có được kiểm tra bù không?

Học sinh nghỉ có lý do chính đáng thường được sắp xếp kiểm tra bù theo quy định đánh giá của Bộ GD&ĐT và cách tổ chức của từng trường. Bạn hoặc bố mẹ nên hỏi giáo viên chủ nhiệm ngay trước khi quay lại để biết lịch và phạm vi cụ thể.

Nghỉ ốm lâu thì có phải chép lại toàn bộ bài đã bỏ lỡ không?

Không nhất thiết. Hãy ưu tiên phần nền mà bài mới dựa vào và phần trong phạm vi kiểm tra bù. Những nội dung độc lập có thể đọc lướt sau, và bài tập đã hết hạn nên hỏi thầy cô có cần làm lại hay không.

Có cần giấy tờ gì khi nghỉ học dài ngày không?

Nhiều trường yêu cầu đơn xin phép của phụ huynh và giấy xác nhận của cơ sở y tế khi nghỉ vì ốm, nhưng yêu cầu cụ thể khác nhau giữa các trường. Hãy hỏi giáo viên chủ nhiệm để chuẩn bị đúng giấy tờ.

Mất bao lâu để bắt kịp lớp sau ba tuần nghỉ?

Thường khoảng ba đến bốn tuần nếu bạn bù đều mỗi tối và ưu tiên đúng phần nền. Nếu sức khoẻ chưa hồi phục hoàn toàn, có thể lâu hơn, và điều đó hoàn toàn bình thường.

Đang nghỉ ốm có nên cố học ở nhà không?

Chỉ học khi sức khoẻ cho phép và bác sĩ không dặn kiêng. Những ngày đầu nên nghỉ ngơi hoàn toàn; khi đã khoẻ hơn, đọc vở mỗi ngày một ít là đủ. Cố học lúc còn mệt có thể làm hồi phục chậm hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138