PhanDau.comPhấn Đấu
Đặt mục tiêu học tập

Mục tiêu kỳ nghỉ hè cho học sinh: một việc học, một việc tự lập, một việc khám phá

Học sinh lớp 8–11 đặt mục tiêu cho kỳ nghỉ hè thế nào: chỉ ba việc gồm giữ nhịp học, một kỹ năng tự lập và một điều mới để thử, chia hè thành ba chặng vừa sức.

A Vietnamese teenage boy learning to cook rice and vegetables with his grandmother in a simple countryside kitchen, both faces turned away, steam rising, warm side light

Một kỳ nghỉ hè có ích cho học sinh chỉ cần ba mục tiêu: một việc học để giữ nhịp, một việc tự lập để mang theo vào năm học mới, và một việc khám phá để thử điều em chưa từng làm. Ba việc này chiếm khoảng một phần nhỏ thời gian mỗi tuần; phần còn lại là nghỉ ngơi thật, chơi, ngủ đủ và ở bên gia đình. Hè không phải học kỳ thứ ba, cũng không phải ba tháng trống rỗng.

Bài này dành cho học sinh từ lớp 8 tới lớp 11 tự đặt mục tiêu cho mùa hè. Nội dung gồm bảng ba ô mục tiêu, cách chọn việc học trong hè, gợi ý kỹ năng tự lập, những điều mới có thể thử và nguyên tắc an toàn đi kèm, tình huống giả định ở An Giang, cách chia hè thành ba chặng và những chỗ hay vấp.

Vì sao hè cần mục tiêu, nhưng chỉ ba

Không có mục tiêu, hè thường trôi theo hai hướng: hoặc ngày nào cũng giống ngày nào, thức khuya dậy muộn và dán mắt vào màn hình, hoặc bị lấp kín bằng lớp học thêm tới mức đầu năm học mới em đã mệt. Cả hai đều làm em vào năm học không có sức.

Ba mục tiêu là vừa đủ để hè có hình dạng. Mỗi mục tiêu thuộc một mảng khác nhau, nên chúng không tranh giờ nhau. Việc học giữ đầu óc không quên hết; việc tự lập giúp em lớn thêm một chút; việc khám phá cho em thấy thế giới rộng hơn sách vở.

Con số ba còn giúp em nói “không” với những thứ thêm vào. Khi có ai rủ tham gia thêm một khoá học hay một hoạt động, em có thể hỏi: nó thuộc ô nào, ô đó đã có việc chưa. Nếu đã có, em cân nhắc đổi chứ không cộng thêm.

Cuối cùng, mục tiêu hè nên do em viết, bố mẹ góp ý. Mùa hè là quãng thời gian hiếm hoi em có nhiều quyền tự sắp xếp, và tự đặt mục tiêu là cách luyện kỹ năng đó trước khi bước vào những năm học nặng hơn.

Ba ô mục tiêu cho mùa hè

Mỗi ô một việc. Viết cụ thể việc làm, lượng mỗi tuần và dấu hiệu cho biết em đã xong.

ÔVí dụ việcLượng mỗi tuầnDấu hiệu xong
Việc họcÔn lại hai chương Toán còn hổng của năm vừa rồiBa buổi, mỗi buổi bốn mươi lăm phútTự giải được bài cuối chương không xem lời giải
Việc học (cách khác)Đọc năm cuốn sách em tự chọnBa buổi đọc, mỗi buổi khoảng một tiếngKể lại được ý chính của mỗi cuốn
Việc tự lậpTự nấu được năm món cơm nhàHai lần nấu dưới sự hướng dẫn của người lớnNấu một bữa cho cả nhà mà không cần ai làm cùng
Việc khám pháTheo một câu lạc bộ hè về bơi hoặc vẽTheo lịch câu lạc bộTự tin làm được điều mà đầu hè chưa làm được

Ô việc học có hai ví dụ để em thấy việc học không nhất thiết là học trước chương trình. Em chọn một trong hai, hoặc một việc học khác hợp với mình. Mỗi ô chỉ giữ một dòng khi làm thật.

Việc học trong hè: giữ nhịp, không học trước cả năm

Lấp chỗ hổng của năm vừa rồi. Đây thường là việc học có ích nhất trong hè. Lấy bài kiểm tra cuối năm, tìm hai dạng bài em sai nhiều nhất và ôn lại cho chắc. Vào năm học mới, nền vững hơn thì bài mới dễ theo hơn.

Đọc sách em tự chọn. Đọc đều trong hè giữ cho khả năng đọc hiểu và vốn từ không trôi đi, có ích cho mọi môn. Chọn sách em thích, truyện, sách khoa học phổ thông, hồi ký đều được.

Giữ một nhịp nhỏ cho ngoại ngữ. Mười lăm phút mỗi ngày nghe hoặc đọc một đoạn ngắn đủ để không quên những gì đã học. Không cần học nặng.

Học trước chương trình chỉ khi thật cần. Học trước cả năm trong hè làm em mệt, lại dễ chủ quan khi vào lớp vì nghĩ mình biết rồi. Nếu học trước, chỉ nên là phần đầu của một môn em biết sẽ khó, với lượng nhỏ.

Việc tự lập: kỹ năng mang theo vào năm học

Hè là lúc tốt để học một kỹ năng sống mà trong năm học em không có thời gian. Chọn một việc, phù hợp với tuổi và có người lớn hướng dẫn khi cần:

  • Nấu được vài món cơm nhà đơn giản, biết dùng bếp an toàn.
  • Tự đi xe buýt tới một nơi quen thuộc, biết xem giờ xe và cách hỏi đường.
  • Tự giặt, phơi, gấp quần áo của mình cả hè.
  • Ghi chép tiền tiêu vặt trong hè: nhận bao nhiêu, tiêu vào đâu, để dành được gì.
  • Học bơi, nếu ở gần nơi có lớp bơi an toàn có người hướng dẫn.
  • Sắp xếp lại góc học tập và tủ sách trước năm học mới.

Kỹ năng tự lập nghe có vẻ xa việc học, nhưng chúng giúp em tự chủ hơn trong năm học: biết lo bữa sáng khi bố mẹ đi làm sớm, biết tự đi học khi không ai đưa, biết giữ góc học gọn gàng. Đó là những thứ đỡ cho mục tiêu học tập của em cả năm.

Việc khám phá: thử một điều mới, kèm nguyên tắc an toàn

Việc khám phá là thứ em chưa làm bao giờ và hơi tò mò. Vài hướng nhiều bạn chọn:

  • Tham gia một câu lạc bộ hè: thể thao, vẽ, nhạc cụ, khoa học, kỹ năng.
  • Hỏi chuyện hai người làm hai nghề khác nhau mà em quan tâm, ghi lại điều mình học được.
  • Tham gia hoạt động tình nguyện ở địa phương cùng đoàn thanh niên, nhà văn hoá, có người lớn phụ trách.
  • Tự làm một dự án nhỏ: trồng một luống rau, làm một video ngắn về quê mình, sửa một món đồ cũ.
  • Phụ việc gia đình theo cách học hỏi, như phụ cửa hàng, phụ việc đồng áng nhẹ, với điều kiện an toàn và vừa sức.

Nếu em muốn đi làm thêm dịp hè ở bên ngoài, hãy nói với bố mẹ trước và cùng tìm hiểu. Người chưa thành niên chỉ được làm một số công việc nhẹ, thời gian giới hạn, có sự đồng ý của cha mẹ; quy định cụ thể theo độ tuổi nằm trong Bộ luật Lao động, gia đình nên tra trước. Tránh việc nặng, việc làm đêm, việc ở nơi không có người lớn tin cậy. Làm thêm trong hè là để trải nghiệm, không phải lý do để bỏ việc học khi năm học bắt đầu.

Tình huống: Bảo lớp 8 ở An Giang

Bảo (nhân vật giả định) vừa học xong lớp 8 ở An Giang. Hè năm trước, Bảo chơi điện thoại gần như cả ngày, vào lớp 8 thấy mình quên nhiều và khó tập trung. Hè này, Bảo ngồi với chị gái viết ba ô mục tiêu.

Ô việc học: ôn lại phần phương trình và hằng đẳng thức của môn Toán, ba buổi mỗi tuần, vì đó là phần Bảo hay sai và lớp 9 sẽ cần tới. Ô tự lập: học nấu cơm và hai món canh với bà nội, hai lần mỗi tuần. Ô khám phá: theo chú hàng xóm làm nghề sửa xe máy ba buổi sáng, chỉ đứng xem, đưa đồ nghề và hỏi, có bố mẹ biết và đồng ý.

Chặng đầu hè, Bảo làm đủ. Chặng giữa có hai tuần về quê ngoại, Bảo tạm dừng ô việc học, chỉ giữ ô tự lập. Chặng cuối, Bảo làm lại bài cuối chương phương trình và tự giải được. Bảo nấu được một bữa cho cả nhà vào ngày cuối hè. Điều Bảo không ngờ là thích nghe chú sửa xe giải thích vì sao xe hỏng, và bắt đầu tò mò về nghề cơ khí, một điều sẽ theo Bảo sang năm lớp 9.

Chia hè thành ba chặng

Hè thường kéo dài khoảng hai tháng rưỡi tới ba tháng. Chia thành ba chặng giúp em không bị “đầu hè hăng, cuối hè buông”.

  1. Chặng một, hai tuần đầu: nghỉ thật. Ngủ bù, chơi, gặp bạn. Chỉ làm một việc: viết ba ô mục tiêu và hỏi ý bố mẹ.
  2. Chặng hai, khoảng sáu tuần giữa: làm đều. Giữ lượng mỗi tuần như đã ghi. Có chuyến đi xa thì tạm dừng ô việc học, giữ những ô làm được ở nơi mới.
  3. Chặng ba, hai tuần cuối: chuẩn bị vào năm học. Kiểm dấu hiệu xong của từng ô, chỉnh lại giờ ngủ dậy cho giống năm học, chuẩn bị sách vở, góc học.
  4. Ngày cuối hè: nhìn lại. Ghi một trang: ba ô đã làm tới đâu, điều gì em thích nhất, điều gì muốn mang theo vào năm học.

Hai tuần đầu nghỉ thật không phải là phí thời gian. Sau một năm học dài, cơ thể và đầu óc cần nghỉ để chặng sau làm được đều.

Chỗ hay sai khi đặt mục tiêu cho mùa hè

Biến hè thành học kỳ ba. Lịch học thêm kín tuần trong hè làm em vào năm học đã mệt. Một việc học là đủ; phần còn lại cho nghỉ ngơi và trải nghiệm.

Không có mục tiêu nào. Hè trôi theo màn hình, cuối hè em thấy mình quên nhiều và khó vào nhịp. Ba mục tiêu nhỏ giữ cho hè có hình dạng.

Đặt mục tiêu quá lớn. “Đọc ba mươi cuốn sách”, “học xong chương trình lớp sau” nghe hào hứng nhưng dễ bỏ giữa chừng. Chọn mức em làm được ngay cả trong tuần bận.

Không tính tới chuyến đi và việc nhà. Hè thường có về quê, đi chơi, mùa vụ. Lên kế hoạch có chừa những tuần đó, không coi đó là lý do bỏ hết.

Lấy mục tiêu của bạn làm mục tiêu của mình. Bạn cùng lớp khoe học hè ở trung tâm này, đọc cuốn sách kia. Trước khi chép theo, hỏi mình: việc đó thuộc ô nào, có đúng chỗ em cần không. Hè của em nên phục vụ năm học của em.

Quên chỉnh giờ ngủ trước năm học. Thức khuya cả hè rồi đột ngột dậy sớm ngày khai giảng làm tuần đầu năm học rất mệt. Chỉnh dần trong hai tuần cuối.

Câu hỏi thường gặp

Học sinh có nên đi học thêm trong hè không?

Có thể, nếu lớp đó nằm trong ô việc học và giúp lấp đúng chỗ hổng của em. Nên tránh lịch học thêm kín tuần. Một việc học vừa sức cộng với nghỉ ngơi, tự lập và khám phá thường có ích hơn cho năm học sau.

Hè lớp 11 lên lớp 12 có nên đặt mục tiêu khác các lớp dưới không?

Vẫn ba ô, nhưng ô việc học có thể nặng hơn một chút, ví dụ lấp những phần hổng quan trọng trước năm cuối. Ô khám phá có thể dành để tìm hiểu các hướng đi sau lớp 12. Vẫn cần giữ thời gian nghỉ thật.

Học sinh lớp 8 có được đi làm thêm dịp hè không?

Người chưa thành niên chỉ được làm một số việc nhẹ, thời gian giới hạn và cần cha mẹ đồng ý; quy định cụ thể theo độ tuổi nằm trong Bộ luật Lao động. Với học sinh lớp 8, phụ việc gia đình hoặc tham gia câu lạc bộ, tình nguyện thường phù hợp hơn.

Nếu giữa hè em bỏ hết mục tiêu thì sao?

Không sao, bắt đầu lại từ tuần sau với lượng nhỏ hơn. Chọn ô em thích nhất để quay lại trước. Hè còn lại vài tuần vẫn đủ để làm xong một hai mục tiêu.

Bố mẹ muốn em học nhiều trong hè, em muốn nghỉ thì nói thế nào?

Mang bảng ba ô tới nói chuyện, cho bố mẹ thấy em vẫn có việc học cụ thể, kèm việc tự lập và khám phá. Đề nghị thử cách này trong một tháng, rồi cả nhà xem lại. Kế hoạch rõ ràng thường làm bố mẹ yên tâm hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138