PhanDau.comPhấn Đấu
Đặt mục tiêu học tập

Mục tiêu học kỳ cho học sinh: viết trên một trang, kiểm lại vào tuần thứ chín

Học sinh lớp 8–12 đặt mục tiêu cho một học kỳ thế nào: chọn ba mục tiêu, gắn mỗi cái với việc làm hằng tuần, kiểm lại giữa kỳ và sửa mà không tự trách.

A Vietnamese teenage girl in a school uniform writing in a blank notebook at a wooden desk by a window, seen from behind, soft morning light, over-the-shoulder shot

Mục tiêu học kỳ tốt nhất cho học sinh là ba mục tiêu viết gọn trên một trang giấy, mỗi mục tiêu đi kèm một việc làm lặp lại hằng tuần và một dấu hiệu để biết mình đang đi đúng hướng. Ba là con số đủ để em nhớ mà không cần mở sổ, đủ ít để tuần bận vẫn giữ được. Trang giấy đó được đọc lại vào khoảng tuần thứ chín, khi học kỳ đi được một nửa, để sửa những gì không chạy thay vì đợi tới lúc nhận sổ liên lạc mới biết.

Bài này đi từ lý do chọn học kỳ làm khung thời gian, cách lọc ra ba mục tiêu, mẫu một trang có thể chép ngay, một tình huống viết lại mục tiêu của một bạn lớp 10, năm câu tự hỏi lúc kiểm giữa kỳ, và những chỗ học sinh hay vấp. Mục tiêu cho cả năm học đã có ở nơi khác; ở đây chỉ bàn một học kỳ, khoảng mười tám tuần, đủ ngắn để em thấy kết quả của chính mình.

Vì sao học kỳ là khoảng vừa đủ để đặt mục tiêu

Một năm học quá dài để giữ một lời hứa với bản thân. Tháng Chín em hứa “năm nay học chăm Văn”, đến tháng Mười Hai lời hứa đó đã mờ đi vì giữa chừng có kiểm tra, có lễ hội trường, có đợt ốm. Ngược lại, mục tiêu theo tuần lại quá ngắn để thấy thay đổi thật ở một môn học, vì kiến thức cần vài tuần mới đọng lại.

Học kỳ nằm giữa hai cái đó. Nó có điểm đầu rõ (ngày nhận thời khoá biểu mới), có điểm giữa rõ (đợt kiểm tra giữa kỳ), có điểm cuối rõ (kiểm tra cuối kỳ và nhận xét của thầy cô). Ba mốc này giúp em biết lúc nào nên nhìn lại mà không phải tự đặt lịch.

Một lý do nữa: mỗi học kỳ thường có thay đổi nhỏ về môn học, giáo viên, lịch học thêm hay việc nhà. Mục tiêu đặt đầu học kỳ I có thể không còn hợp ở học kỳ II. Viết lại mục tiêu mỗi học kỳ giúp em dựa vào hoàn cảnh thật thay vì giữ một bản kế hoạch đã cũ.

Điều cần nhớ là mục tiêu học kỳ không phải lời cam kết với ai ngoài em. Bố mẹ, thầy cô có thể được xem, nhưng người viết và người sửa là em. Khi coi nó là công cụ của mình, em sẽ dám ghi những mục tiêu thật, kể cả mục tiêu nghe có vẻ nhỏ như “nộp bài tập Tiếng Anh đúng hạn”.

Chọn ba mục tiêu, không chọn mười

Liệt kê hết trước, rồi mới lọc. Ngồi mười phút, viết ra mọi thứ em muốn khác đi trong học kỳ này: môn nào muốn chắc hơn, thói quen nào muốn bỏ, việc gì muốn thử. Danh sách dài mười lăm dòng là bình thường. Đừng lọc lúc đang viết, vì lọc sớm thường giữ lại những điều “nên làm” theo lời người khác.

Một mục tiêu cho môn học, một cho cách học, một cho bản thân. Cách chia này giữ cho ba mục tiêu không chồng lên nhau. Ví dụ: hiểu chắc chương Hàm số của môn Toán; tự làm bài trước khi xem lời giải; ngủ trước mười một giờ vào ngày thường. Mục tiêu thứ ba nghe không liên quan tới học, nhưng ngủ đủ là thứ đỡ cho cả hai mục tiêu kia.

Chọn cái em kiểm soát được. Trong danh sách, gạch những dòng phụ thuộc chủ yếu vào người khác, như “được cô gọi lên bảng nhiều hơn” hay “được vào đội tuyển”. Giữ lại phần việc của em: chuẩn bị bài trước, giơ tay hỏi khi chưa hiểu, nộp bài thử sức. Kết quả có tới hay không còn tuỳ, nhưng việc làm thì em giữ được.

Mục tiêu thứ tư đưa vào danh sách chờ. Những mục tiêu hay nhưng chưa đủ chỗ thì chép sang góc dưới trang, ghi “để học kỳ sau”. Em không bỏ chúng, chỉ xếp hàng cho chúng. Nhờ vậy em bớt cảm giác tiếc khi chỉ chọn ba.

Viết mục tiêu trên một trang: mẫu cho học kỳ

Trang mục tiêu chỉ cần bốn cột. Cột thứ hai quan trọng nhất, vì mục tiêu không có việc làm hằng tuần thì chỉ là mong muốn.

Mục tiêu học kỳViệc làm lặp lại mỗi tuầnDấu hiệu đang đi đúngAi được biết
Hiểu chắc chương Hàm số (Toán)Hai buổi tối, mỗi buổi tự giải lại ba bài trên lớp mà không nhìn vởGiải được bài cùng dạng mà đề đổi sốEm và bạn cùng bàn
Tự làm bài trước khi xem lời giảiMỗi bài khó cho mình mười phút thử trước, ghi chỗ bí vào lềSố bài tự làm được tăng dần theo tuầnChỉ em
Đọc hết hai cuốn sách ngoài chương trìnhHai mươi trang mỗi tối thứ Bảy và Chủ nhậtKể lại được ý chính cho người nhàBố hoặc mẹ
Ngủ trước mười một giờ ngày thườngCất điện thoại ra ngoài phòng lúc mười giờ rưỡiSáng dậy không cần gọi lại lần haiCả nhà

Cột “Ai được biết” giúp em chọn người đồng hành cho từng mục tiêu. Có mục tiêu nên nói cho bạn thân để cùng giữ, có mục tiêu chỉ cần em biết. Bảng mẫu trên có bốn dòng để em thấy cách viết; khi làm thật, giữ ba dòng.

Dán trang này ở chỗ em nhìn thấy mỗi ngày, mặt trong bìa vở hoặc trên góc bàn học. Mục tiêu nằm trong một tệp trên điện thoại thường bị quên sau hai tuần.

Tình huống: Ngân lớp 10 ở Thanh Hoá viết lại mục tiêu đầu kỳ

Ngân (nhân vật giả định) vừa vào lớp 10 ở Thanh Hoá. Đầu học kỳ I, Ngân viết trong sổ: “Học giỏi tất cả các môn, đọc thêm tiếng Anh mỗi ngày, tập thể dục, ít dùng điện thoại, giúp mẹ bán hàng.” Năm mục tiêu, không mục tiêu nào có việc làm cụ thể. Hết tuần thứ ba, Ngân thấy mình không làm được gì trong số đó và bắt đầu chán.

Chị họ của Ngân đang học năm hai đại học, ngồi với Ngân một buổi tối. Hai chị em làm lại từ đầu: liệt kê, lọc, chọn ba. Ngân nhận ra điều làm mình lo nhất là môn Vật lý, vì cấp ba có nhiều công thức mới. Mục tiêu môn học thành “hiểu và tự giải được bài tập cơ bản của từng bài Vật lý trong tuần đó”. Mục tiêu cách học là “ghi lại câu chưa hiểu và hỏi cô trong tiết sau”. Mục tiêu bản thân là “đi bộ cùng mẹ ba buổi chiều mỗi tuần”, vì Ngân muốn có giờ nói chuyện với mẹ mà không phải lúc đang bán hàng.

Việc giúp mẹ bán hàng không biến mất, nó vẫn là việc nhà hằng ngày, chỉ không được ghi như một mục tiêu nữa. Đọc tiếng Anh mỗi ngày được đẩy sang học kỳ II. Tới tuần thứ chín, Ngân giữ được mục tiêu Vật lý và đi bộ, còn việc hỏi cô thì mới làm được ba lần. Ngân không coi đó là thất bại, chỉ ghi chú: “Hỏi bạn lớp trưởng trước, rồi mới hỏi cô.”

Kiểm giữa kỳ vào tuần thứ chín: năm câu tự hỏi

Kiểm giữa kỳ mất khoảng hai mươi phút. Đọc lại trang mục tiêu, rồi trả lời năm câu dưới đây bằng một hai dòng mỗi câu. Không cần đẹp, chỉ cần thật.

  • Mục tiêu nào em đang giữ được? Ghi rõ tuần nào làm, tuần nào bỏ. Nhìn vào chuỗi tuần thì thấy rõ hơn nhìn vào cảm giác.
  • Mục tiêu nào em quên hẳn? Quên thường không phải do lười, mà do việc làm hằng tuần chưa gắn với một giờ cố định trong ngày.
  • Việc làm hằng tuần có quá nặng không? Nếu ba tuần liền không làm nổi, giảm một nửa. Hai buổi thành một buổi vẫn tốt hơn không buổi nào.
  • Có gì trong hoàn cảnh đã đổi? Lịch học thêm mới, em có thêm việc nhà, bạn cùng học chuyển lớp. Mục tiêu đặt trong hoàn cảnh cũ cần được viết lại cho hoàn cảnh mới.
  • Em muốn giữ, sửa hay thay mục tiêu nào cho nửa kỳ còn lại? Chọn một trong ba cho mỗi dòng. Không cần giải thích với ai.

Sau khi trả lời, viết ngày kiểm vào góc trang. Lần kiểm cuối kỳ em sẽ có hai mốc để so: đầu kỳ và giữa kỳ, chứ không chỉ so với bạn bè hay với kỳ vọng của người khác.

Những chỗ hay sai khi đặt mục tiêu học kỳ

Viết mục tiêu bằng một con số điểm. Điểm là kết quả của nhiều thứ ngoài tầm tay em: đề dễ hay khó, hôm đó em mệt hay không. Mục tiêu chỉ ghi điểm khiến em không biết mỗi tuần phải làm gì. Dùng điểm như một trong các dấu hiệu, không như chính mục tiêu.

Đặt mục tiêu cho mọi môn. Mười hai môn mười hai mục tiêu nghĩa là không môn nào được chăm thật. Chọn một môn đang cần nhất, các môn còn lại giữ nhịp bình thường theo lớp.

Bắt đầu quá mạnh trong tuần đầu. Tuần đầu ai cũng hăng, làm gấp đôi kế hoạch, rồi tuần thứ ba kiệt sức. Làm đúng lượng đã ghi, kể cả khi thấy còn sức. Mục đích là tạo nhịp đều, không phải lập kỷ lục.

Giấu trang mục tiêu đi vì sợ bị chê. Mục tiêu không ai thấy rất dễ bị quên. Không nhất thiết khoe, nhưng ít nhất một người nên biết một mục tiêu của em để hỏi thăm sau vài tuần.

Coi việc bỏ một tuần là hỏng cả học kỳ. Học kỳ có khoảng mười tám tuần. Bỏ một tuần vì ốm hay vì có việc nhà là chuyện thường. Tuần sau làm tiếp đúng lượng cũ, không bù gấp đôi.

Những thứ không cần làm

Có vài việc nhiều bạn nghĩ phải làm khi đặt mục tiêu, nhưng thật ra chỉ tốn thời gian và làm em nản nhanh hơn.

  • Không cần sổ đẹp, bút màu, nhãn dán. Một trang giấy kẻ ô bình thường là đủ; thời gian trang trí nên dành cho việc làm đầu tiên.
  • Không cần ứng dụng theo dõi phức tạp. Đánh dấu tích vào trang giấy mỗi tuần nhanh hơn mở ứng dụng và ít bị cuốn sang mạng xã hội.
  • Không cần so mục tiêu của mình với bạn cùng lớp. Mỗi người có điểm xuất phát, hoàn cảnh và sức khác nhau. Mốc so sánh đúng là chính em ở đầu học kỳ.
  • Không cần viết lý do dài dòng cho mỗi mục tiêu. Một dòng “vì sao” là đủ, ví dụ “vì em hay bị rối khi gặp đồ thị”.
  • Không cần đặt phần thưởng lớn khi đạt. Cảm giác tự giải được bài từng làm em sợ đã là phần thưởng; quà vật chất nếu có thì nhỏ và đến sau.

Bỏ được những việc thừa này, em còn lại đúng phần cốt lõi: ba mục tiêu, việc làm mỗi tuần, một lần kiểm giữa kỳ. Thế là đủ cho một học kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Nên đặt mục tiêu học kỳ vào lúc nào là hợp lý?

Tốt nhất là trong tuần đầu hoặc tuần thứ hai của học kỳ, khi em đã có thời khoá biểu và biết môn nào mới, thầy cô nào dạy. Đặt quá sớm khi chưa biết lịch thì mục tiêu thường phải sửa lại ngay.

Nếu bố mẹ muốn em ghi mục tiêu về điểm số thì sao?

Em có thể ghi điểm như một dấu hiệu ở cột thứ ba, còn mục tiêu chính vẫn là việc làm. Giải thích với bố mẹ rằng việc làm hằng tuần là cách để đi tới con số đó, và mời bố mẹ xem trang mục tiêu khi kiểm giữa kỳ.

Học kỳ II có nên giữ nguyên mục tiêu của học kỳ I không?

Giữ được thì tốt, nhưng nên đọc lại từng dòng. Mục tiêu đã thành thói quen thì gạch đi và thay bằng mục tiêu mới. Mục tiêu chưa làm được thì xem lại việc làm hằng tuần có quá nặng hay không.

Ba mục tiêu có quá ít với học sinh lớp 12 không?

Lớp 12 nhiều việc hơn nên càng cần ít mục tiêu hơn để giữ được. Các việc khác như ôn thi theo lịch lớp, làm hồ sơ vẫn diễn ra; mục tiêu là những điều em muốn chủ động thay đổi thêm.

Làm sao để không quên trang mục tiêu sau vài tuần?

Dán ở chỗ nhìn thấy hằng ngày và gắn việc kiểm với một mốc có sẵn, ví dụ tối Chủ nhật soạn cặp sách thì liếc qua trang mục tiêu và đánh dấu tuần vừa rồi. Gắn với thói quen có sẵn dễ hơn tạo lịch nhắc mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138