PhanDau.comPhấn Đấu
Thói quen học bền

Chuẩn bị bài trước khi lên lớp: đọc trước 15 phút để hiểu bài ngay trên lớp

Đọc trước bài mới 15 phút giúp nghe giảng dễ hơn và hỏi đúng chỗ. Bốn việc khi đọc trước, cách mang câu hỏi lên lớp và bản 5 phút cho ngày bận.

Vietnamese ninth grade boy sitting on a low stool under a coffee tree in a farm yard, reading an open notebook with blank pages on his knees, back partly turned, dappled afternoon sun

Chuẩn bị bài trước khi lên lớp không cần học trước cả bài: chỉ cần khoảng 15 phút đọc lướt để biết bài có mấy phần, gặp những từ khoá gì, chỗ nào mình đọc không hiểu — rồi mang chỗ không hiểu đó lên lớp để nghe kỹ và hỏi. Như vậy, khi thầy cô giảng, em không nghe lần đầu mà là nghe lần thứ hai, và đầu óc đã có sẵn khung để xếp ý.

Bài này phân biệt đọc trước với soạn bài kiểu chép, đưa ra bốn việc làm trong 15 phút, cách mang câu hỏi lên lớp, cách đọc trước theo từng môn, và bản rút gọn năm phút cho ngày bận. Ví dụ là Bảo, học sinh lớp 9 ở Đắk Lắk, chiều phụ bố mẹ hái cà phê, tối ít thời gian, thường nghe giảng Hoá mà thấy “trôi” mất nửa tiết.

Đọc trước khác soạn bài kiểu chép thế nào

Nhiều học sinh được giao “soạn bài” và hiểu là chép câu trả lời từ đâu đó vào vở. Đọc trước theo nghĩa ở đây là việc khác hẳn:

Khía cạnhSoạn bài kiểu chépĐọc trước để chuẩn bị
Mục đíchCó vở để nộp, để kiểm traHiểu khung bài, biết chỗ mình chưa hiểu
Thời gianCó khi cả giờKhoảng 15 phút một môn
Kết quảVở đầy đủ nhưng em chưa chắc hiểuVài dòng ghi chú và vài câu hỏi
Lúc lên lớpNghe như lần đầu, đôi khi chủ quan vì “đã có bài”Nghe có chủ đích, chờ đúng chỗ đã đánh dấu
Khi gặp chỗ khóChép lời giải sẵnGhi lại để hỏi

Hai việc không loại trừ nhau. Khi thầy cô yêu cầu soạn bài, em vẫn phải làm. Nhưng nếu trước khi soạn em dành mười lăm phút đọc theo cách bên phải, phần soạn sẽ là của em thay vì chép lại, và bài trên lớp sẽ dễ vào hơn.

Với Bảo, thay đổi lớn nhất là em thôi cảm thấy “trôi” giữa tiết Hoá. Vì đã gặp các từ như “phản ứng thế”, “chất xúc tác” từ tối hôm trước, khi cô nói đến, em không phải vừa nghe vừa đoán nghĩa.

Bốn việc trong 15 phút đọc trước

Đây là trình tự Bảo làm mỗi tối cho môn có bài mới hôm sau. Em có thể bấm giờ để không kéo dài:

  1. Hai phút: đọc tên bài, các đề mục lớn, các chữ in đậm, nhìn hình và bảng trong bài. Chưa đọc kỹ từng dòng.
  2. Năm phút: đọc lướt phần chữ, mỗi đoạn chỉ tìm câu chính. Gặp từ lạ thì gạch chân nhẹ bằng bút chì, chưa tra vội.
  3. Năm phút: quay lại các từ gạch chân. Từ nào sách giải thích ngay bên cạnh thì đọc; từ nào không có thì ghi vào lề hoặc một mảnh giấy.
  4. Ba phút: viết ra hai đến ba câu hỏi về chỗ em đọc chưa hiểu, ví dụ “vì sao phản ứng này cần đun nóng”. Kẹp mảnh giấy vào trang bài.

Không cần hiểu hết khi đọc trước. Mục tiêu là biết bài có gì và chỗ nào khó, không phải tự học xong bài. Nếu đọc trước mà hiểu được nhiều, càng tốt; nếu hiểu ít, em vẫn đã có danh sách những chỗ cần nghe kỹ.

Mang câu hỏi lên lớp: dùng thế nào cho có ích

Mảnh giấy câu hỏi là phần quý nhất của việc đọc trước. Một vài cách dùng nó trong giờ học:

  • Đặt mảnh giấy cạnh vở ghi. Khi thầy cô giảng đến đúng đoạn đó, nghe kỹ hơn và ghi câu trả lời ngay cạnh câu hỏi.
  • Câu hỏi nào đã được trả lời trong lúc giảng thì gạch đi. Câu nào chưa, giữ lại đến cuối tiết.
  • Nếu thầy cô có phần hỏi đáp, đưa ra một câu còn lại. Câu hỏi đã chuẩn bị từ trước thường rõ ràng hơn câu nghĩ vội.
  • Nếu ngại hỏi trước lớp, hỏi riêng thầy cô lúc ra chơi hoặc hỏi bạn ngồi cạnh. Câu mẫu: “Em đọc trước bài, chỗ này em chưa hiểu vì sao lại như vậy ạ.”
  • Câu hỏi nào vẫn chưa được giải đáp sau một ngày, chuyển sang trang câu hỏi tồn trong vở và hỏi lại ở tiết sau.

Thầy cô thường đánh giá cao học sinh hỏi đúng chỗ, vì câu hỏi cho thấy em đã đọc và đã nghĩ. Câu bắt đầu bằng “em đọc trước rồi nhưng chưa hiểu…” khác hẳn câu “em không hiểu gì cả” — cả về cảm giác của người hỏi lẫn cách người được hỏi trả lời.

Đọc trước theo từng môn

Mỗi môn có một trọng tâm khi đọc trước. Bảng sau giúp em không phải làm cùng một kiểu cho mọi môn:

MônĐọc trước nên chú ýCâu hỏi hay gặp
ToánĐịnh nghĩa mới, công thức mới, ví dụ mẫu đầu tiênBước này từ đâu ra? Điều kiện để dùng công thức là gì?
Lý, HoáHiện tượng, thí nghiệm được mô tả, đơn vị đoVì sao hiện tượng xảy ra như vậy? Đại lượng này đo bằng gì?
Ngữ vănĐọc văn bản một lần trọn vẹn, đánh dấu chi tiết lạChi tiết này có ý nghĩa gì? Nhân vật nghĩ gì lúc đó?
Lịch sử, Địa lýMốc thời gian, địa danh, hình và bảng số liệuNguyên nhân là gì? Hai vùng này khác nhau vì sao?
Ngoại ngữTừ mới, cấu trúc in đậm, đọc lướt bài khoáCấu trúc này dùng khi nào? Từ này phát âm thế nào?

Với Ngữ văn, đọc văn bản trước một lần trọn vẹn là việc đáng làm nhất, vì trên lớp thường không đủ thời gian để em đọc chậm. Một tác phẩm đã đọc qua sẽ khiến giờ phân tích dễ theo hơn nhiều.

Bản năm phút cho những ngày bận

Có những tối Bảo về muộn vì mùa thu hoạch, chỉ còn sức làm bài tập phải nộp. Những ngày đó, em dùng bản rút gọn năm phút: đọc tên bài và đề mục, nhìn hình, đọc câu đầu mỗi đoạn, rồi viết một câu hỏi duy nhất. Năm phút này không bằng mười lăm phút, nhưng vẫn hơn hẳn việc vào lớp mà không biết hôm nay học gì.

Nếu tối không còn thời gian, em có thể làm bản năm phút vào sáng sớm, trên đường đến trường (nếu đi cùng người lớn, không phải tự lái xe), hoặc trong giờ ra chơi trước tiết học. Điều cần là não đã gặp bài một lần trước khi thầy cô giảng.

Không phải môn nào cũng cần đọc trước mỗi ngày. Nếu thời gian ít, ưu tiên môn em thấy khó theo nhất trên lớp. Với Bảo đó là Hoá; Ngữ văn và Lịch sử em chỉ đọc trước khi có văn bản mới hoặc bài dài.

Một mẹo nhỏ cho ngày bận: nếu không kịp đọc trước, hãy đến lớp sớm vài phút và lật qua hình ảnh, đề mục của bài. Chỉ cần nhìn thấy cấu trúc bài trước khi tiết học bắt đầu, em đã có chỗ để bám khi thầy cô giảng, thay vì phải đuổi theo từ đầu đến cuối.

Soạn bài Văn mà không chép sách giải

Ngữ văn là môn hay bị giao soạn bài nhất, và cũng là môn dễ chép sách giải nhất. Vấn đề là khi chép, em có vở đầy đủ nhưng không có suy nghĩ của chính mình, và trên lớp thầy cô hỏi khác đi một chút là em bí.

Cách làm khác: đọc văn bản một lần trọn vẹn trước khi nhìn câu hỏi soạn bài. Sau đó trả lời từng câu bằng vài ý gạch đầu dòng của em, dựa vào chi tiết trong văn bản, ghi rõ chi tiết ở đoạn nào. Câu nào thật sự không biết trả lời thì ghi câu hỏi của mình vào, ví dụ “em chưa hiểu vì sao tác giả để nhân vật im lặng ở đoạn cuối”.

Nếu muốn tham khảo, hãy làm sau khi đã tự trả lời, và chỉ để đối chiếu xem mình có bỏ sót ý nào không. Phần bổ sung ghi bằng màu bút khác để em biết đâu là ý của mình, đâu là ý tham khảo. Khi ôn, nhìn tỉ lệ hai màu cũng là một cách tự kiểm xem mình đã tự nghĩ được bao nhiêu.

Chuẩn bị ngoài sách: năm phút cuối buổi tối

Xem thời khoá biểu ngày mai. Biết hôm sau có môn gì giúp em chọn môn cần đọc trước, đồng thời nhớ ra bài tập nào phải nộp. Bảo dán thời khoá biểu ngay trên bàn học để không phải lục tìm.

Soạn cặp ngay tối hôm trước. Sách, vở, thước, máy tính cầm tay, đồ thí nghiệm nếu có. Buổi sáng vội vàng là lúc dễ quên đồ nhất, và quên vở bài tập thường kéo theo một tiết học không yên.

Kẹp mảnh giấy câu hỏi vào đúng trang. Câu hỏi viết tối hôm trước mà để ở nhà thì không dùng được. Kẹp vào trang bài sẽ học giúp em lấy ra đúng lúc.

Ghi một dòng việc cần nhớ. Ví dụ “nộp phiếu cho cô chủ nhiệm”, “hỏi thầy câu 3 bài tập Hoá”. Một dòng ở đầu trang vở ngày mai là đủ để không quên.

Đi ngủ đúng giờ. Mọi việc chuẩn bị đều mất tác dụng nếu sáng hôm sau em ngồi trong lớp mà mắt díp lại. Ngủ đủ cũng là một phần của chuẩn bị bài.

Chỗ hay sai và cách tự kiểm

Đọc trước hiệu quả hay không, em có thể tự kiểm sau vài tuần. Trước đó, tránh mấy lỗi thường gặp:

  • Đọc trước quá kỹ, mất cả tiếng, rồi không còn thời gian làm bài tập. Bấm giờ mười lăm phút là đủ.
  • Cố tự hiểu hết mọi chỗ, ngồi nghĩ mãi một đoạn khó. Chỗ khó là để mang lên lớp hỏi.
  • Đọc trước rồi chủ quan, không nghe giảng vì nghĩ đã biết. Đọc trước chỉ là lần gặp đầu, lời giảng mới là phần giải thích.
  • Viết câu hỏi chung chung như “bài này nói gì”. Câu hỏi tốt chỉ đúng một chỗ cụ thể trong bài.
  • Bỏ ngay khi thấy chưa có hiệu quả sau vài ngày. Thường cần hai đến ba tuần mới thấy rõ khác biệt khi nghe giảng.

Cách tự kiểm: sau mỗi tiết đã đọc trước, tự hỏi “hôm nay mình có bị trôi ở đoạn nào không, câu hỏi mang lên đã được giải đáp chưa”. Nếu số lần bị trôi ít dần và số câu hỏi được giải đáp nhiều lên, việc đọc trước đang có tác dụng.

Câu hỏi thường gặp

Có cần đọc trước bài mới cho tất cả các môn không?

Không cần. Nếu thời gian ít, ưu tiên môn em thấy khó theo nhất trên lớp và môn có văn bản hoặc khái niệm mới. Các môn còn lại chỉ đọc trước khi bài dài hoặc khó. Mười lăm phút cho một hai môn mỗi tối là vừa.

Đọc trước mà không hiểu gì thì có phí công không?

Không phí. Mục tiêu của đọc trước là biết bài có mấy phần và chỗ nào khó, không phải tự học xong. Chỗ không hiểu chính là thứ em mang lên lớp để nghe kỹ và hỏi. Trên lớp em sẽ nghe có chủ đích thay vì nghe lần đầu.

Đọc trước bài và soạn bài khác nhau thế nào?

Soạn bài thường là trả lời các câu hỏi được giao để nộp hoặc để thầy cô kiểm tra. Đọc trước là đọc lướt để nắm khung bài và ghi câu hỏi của chính mình. Nên đọc trước rồi mới soạn, để phần soạn là suy nghĩ của em chứ không chép.

Ngại hỏi thầy cô trước lớp thì làm sao?

Em có thể hỏi riêng vào giờ ra chơi, hỏi bạn ngồi cạnh, hoặc ghi câu hỏi lại để hỏi ở tiết sau. Nói rằng em đã đọc trước nhưng chưa hiểu một chỗ cụ thể thường giúp câu hỏi rõ ràng và dễ được trả lời kỹ hơn.

Học sinh lớp 9 bận ôn thi có nên đọc trước bài không?

Nên, nhưng có thể rút xuống bản năm phút: đọc tên bài, đề mục, câu đầu mỗi đoạn và viết một câu hỏi. Đọc trước giúp hiểu bài trên lớp tốt hơn, từ đó đỡ thời gian học lại ở nhà, rất có ích khi lịch đang dày.

Có nên tham khảo sách giải khi soạn Văn không?

Chỉ nên tham khảo sau khi đã tự đọc văn bản và tự trả lời bằng ý của mình. Dùng sách giải để đối chiếu xem có bỏ sót ý nào, ghi phần bổ sung bằng màu bút khác. Chép ngay từ đầu khiến em không có suy nghĩ riêng khi thầy cô hỏi khác đi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138